Máy bay bất ngờ nổ tung trên không 9.100 mét, toàn bộ 259 người trong khoang thiệt mạng
Đây là một trong những thả:m kị:ch khủ:ng b:ố hàng không nghiêm trọng nhất lịch sử.
Trang Nhịp Sống Thị Trường đưa tin trong bài viết: "Máy bay bất ngờ n:ổ tung trên không 9.100 mét, toàn bộ 259 người trong khoang thi:ệt mạ:ng: 32 năm sau công bố thêm thông tin chấn động" có nội dung như sau:
Vào ngày 21/12/1988, chiếc Boeing 747 mang số hiệu Pan Am 103 cất cánh từ sân bay Heathrow, London đến thành phố New York. Đáng buồn thay, đó lại là chuyến bay cuối cùng của hàng trăm con người xấ:u số.
Chưa đầy 40 phút sau khi khởi hành, máy bay bất ngờ phát nổ ở độ cao 9.144 mét, khi đang bay qua thị trấn Lockerbie, Scotland. Vụ n:ổ bo:m ki:nh hoà:ng này đã khiến toàn bộ 259 hành khách và phi hành đoàn cùng 11 người dưới mặt đất không qua khỏi.
Với tổng số 270 nạn nhân đến từ 21 quốc gia, trong đó có 190 người Mỹ, đây được xem là hành động khủng bố trên không đẫ:m má:u nhất lịch sử thế giới cho đến trước sự kiện 11/9.
Khối thuốc nổ dẻo đặt trong khoang hàng phía trước đã kích hoạt hiệu ứng dây chuyền, dẫn đến việc máy bay nhanh chóng bị ph:á hủ:y. Gió lớn thổi bay các mảnh vỡ trải dài 130 km, bao phủ một diện tích lên tới 2.188 km vuông.
Để giải mã vụ án, các nhà chức trách đã phải thực hiện một cuộc hợp tác quốc tế chưa từng có tiền lệ giữa lực lượng hành pháp, tình báo và pháp lý từ nhiều quốc gia.
Hơn 5.000 nhân viên cứu hộ và điều tra đã rà soát toàn bộ vùng nông thôn để tìm manh mối, thu hồi được 319 tấn mảnh vỡ cùng hàng nghìn vật chứng. Trong những năm tiếp theo, các đặc vụ FBI đã đi khắp thế giới để thẩm vấn hơn 10.000 người tại 16 quốc gia khác nhau.
Bước ngoặt của vụ án xuất hiện từ một mảnh bằng chứng siêu nhỏ được tìm thấy trong đống đ:ổ ná:t. Các nhà điều tra đã phát hiện một mảnh vỡ bảng mạch bị chá:y sé:m, dính chặt vào sợi vải polyester của một chiếc áo sơ mi do sức nóng từ vụ n:ổ. Bức ảnh về mảnh bảng mạch này được phía Scotland chuyển cho FBI, sau đó chuyển tới CIA.
Tại đây, một chuyên gia điện tử thuộc Tổng cục Khoa học và Công nghệ (DS&T) của CIA đã nhận ra hai đặc điểm trùng khớp với một bộ đếm giờ từng được sử dụng trong một cuộc tấ:n cô:ng kh:ủng b:ố của Libya trước đó. Các phân tích chuyên sâu sau đó xác nhận mảnh vỡ này hoàn toàn khớp với một bộ phận của mạch đếm giờ được sản xuất riêng từ phía Libya.
Dựa trên bằng chứng then chốt này, năm 1991, chính phủ Anh và Mỹ đã bu:ộc tộ:i hai đặc vụ tình báo Libya là Abdel Basset Ali al-Megrahi và Lamen Khalifa Fhimah vào.
Năm 2000, một phiên tòa đặc biệt của Scotland đã được tổ chức tại một căn cứ quân sự cũ của Mỹ ở Hà Lan. Tại phiên tòa, chuyên gia của CIA đã phải cải trang, sử dụng bí danh và biến đổi giọng nói khi ra làm chứng để bảo vệ danh tính. Lời khai của ông đã giúp phân biệt bộ đếm giờ của Libya với các thiết bị của các nhóm vũ trang khác, bác bỏ lập luận bào chữa của phía bị cáo.
Năm 2001, tòa án tuyên trắng án cho Fhimah nhưng kết án al-Megrahi tù chung thân. Chính phủ Libya sau đó đã chính thức nhận trách nhiệm về vụ đá:nh bo:m và đồng ý bồi thường gần 3 tỷ USD cho gia đình các nạn nhân. Tuy nhiên, gia đình các nạn nhân vẫn tiếp tục thúc đẩy mở rộng điều tra vì tin rằng âm mưu này không chỉ giới hạn ở hai cá nhân trên.
Vào ngày 21/12/2020, đúng 32 năm sau vụ tấn công, các quan chức liên bang Mỹ đã buộc tội người thứ ba là Abu Agela Mas’ud Kheir Al-Marimi. Đối tượng này đã bị bắt giữ vào năm 2022 để đối mặt với công lý.
Cho đến nay, vụ đánh bom Pan Am 103 như một lời nhắc nhở tàn khốc về sự ngu:y hiể:m của chủ nghĩa khủ:ng b:ố quốc tế và nỗ lực không ngừng nghỉ của các cơ quan tình báo trong việc bảo vệ an ninh thế giới.
Theo Tạp chí tri thức đăng tải trong bài viết "Hé lộ giằng co trong buồng lái trước thảm kịch rơi máy bay Trung Quốc", hơn 4 năm kể từ thảm kịch hàng không khiến 132 người thiệt mạng tại Trung Quốc, các dữ liệu mới được trích xuất từ chiếc Boeing 737 của hãng China Eastern Airlines đã hé lộ những tình tiết gây chấn động. Theo báo cáo từ các cơ quan chuyên môn, vụ việc nhiều khả năng không phải là một tai nạn kỹ thuật ngoài ý muốn mà có dấu hiệu tác động chủ đích từ con người.
Nhân viên cứu hộ tưởng niệm các nạn nhân trong vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines tại Khu tự trị Choang Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 27/3/2022.
Dẫn nguồn báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB), chiếc máy bay bắt đầu rơi vào trạng thái mất kiểm soát sau khi một hoặc nhiều phi công trong buồng lái thực hiện thao tác kích hoạt cần ngắt nhiên liệu của cả hai động cơ ngay giữa hành trình bay. Hành động này đã trực tiếp khiến nguồn năng lượng của phi cơ bị triệt tiêu, dẫn đến việc các động cơ dừng hoạt động hoàn toàn.
Vụ việc xảy ra với chuyến bay mang số hiệu 5735, khởi hành từ Côn Minh đến Quảng Châu vào ngày 21/3/2022. Máy bay đã lao gần như thẳng đứng xuống sườn đồi tại thành phố Ngô Châu, khu tự trị Choang Quảng Tây, khiến toàn bộ 132 hành khách và phi hành đoàn không còn cơ hội sống sót. Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận nhiều mảnh vỡ cắm sâu xuống mặt đất tới gần 18 mét do lực va chạm quá lớn.
Màn hình hiển thị tin tức về mảnh vỡ máy bay tại hiện trường vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines tại Khu tự trị Choang Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 22/3/2022.
Ông Jeff Guzzetti, cựu điều tra viên tai nạn của Cục Hàng không Liên bang Mỹ và NTSB, phân tích rằng việc đồng thời gạt cả hai cần ngắt nhiên liệu là điều bất thường, khiến máy bay rơi vào trạng thái lao dốc dữ dội và thực hiện ít nhất một vòng xoay 360 độ trên không. Các dữ liệu điều khiển từ buồng lái còn cho thấy bánh lái liên tục xoay qua lại một cách lạ thường, dấy lên nghi vấn có ít nhất hai người đang tranh giành quyền kiểm soát phương tiện. Ông Guzzetti khẳng định: “Những thao tác mạnh nhằm chúi mũi và xoay máy bay cho thấy đây là hành động có chủ ý”.
Các thông tin quan trọng này được NTSB công bố sau khi tiếp nhận yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin của Mỹ. Trước đó, cơ quan này đã trực tiếp hỗ trợ phía Trung Quốc trích xuất dữ liệu từ hộp đen của phi cơ gặp nạn. Cho đến thời điểm hiện tại, Bộ Ngoại giao và Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về những dữ liệu mới này. Trong các thông báo vào năm 2024, phía Trung Quốc chỉ cho biết đội ngũ phi công và tiếp viên đều đã vượt qua các bài kiểm tra sức khỏe trước chuyến bay.
Các nhân viên cứu hộ làm việc tại hiện trường vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines tại Khu tự trị Choang Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 24/3/2022.
Chuyên gia an toàn hàng không John Cox, một cựu phi công thương mại, nhận định rằng việc ngắt nhiên liệu chắc chắn xuất phát từ các thao tác trực tiếp trong buồng lái. Tuy nhiên, ông cho rằng những dấu hiệu về một cuộc giằng co quyền điều khiển vẫn cần thêm các bằng chứng để đưa ra kết luận cuối cùng. Theo NTSB, thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay đã ngừng hoạt động ở độ cao khoảng 7.900 mét do mất điện sau khi động cơ dừng, đồng thời hộp đen bị hư hại nghiêm trọng sau cú va chạm, trong khi dữ liệu ghi âm buồng lái vẫn chưa được công bố rộng rãi.
Dữ liệu phân tích cũng chỉ ra rằng, trong giai đoạn bắt đầu lao xuống, máy bay đã chúi mũi với góc lên tới 40 độ, một con số lớn hơn gấp nhiều lần so với các quy trình hạ độ cao thông thường. Chuyên gia Guzzetti ví đây là kiểu chuyển động thường thấy trong các màn biểu diễn nhào lộn chuyên nghiệp, điều này đồng nghĩa với việc các hành khách đã phải chịu đựng cú sốc cực lớn do tác động vật lý từ những thao tác đột ngột của phương tiện trước khi thảm kịch xảy ra.
